ترک اعتیاد در گذشته بیش از هر چیز مبتنی بر اراده و خواست فردی بود. معتادی که نکبت اعتیاد بر زندگیاش سایه افکنده بود و میخواست افیون را از پا در بیاورد، برای رسیدن به این موضوع تمام تلاشش را میکرد . در این میان، کمکی هم اگر بود چیزی جز دلداری و دعای خیر آشنایان نبود. غیر از آن نه دارویی بود و نه روشی برای ترک، نتیجه هم معمولاً بسیار بهتر از اکنون بود چون کسی که با زحمت ترک میکرد قدر تلاشش را میدانست و کمتر به بازگشتِ اعتیاد جواب مثبت میداد.
بقیه در ادامه مطلب
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) – منطقه خراسان، این روزها اما اعتیاد به یک بیماری با درمانهایی متفاوت تبدیل گردیده که بعضا نتیجههای عجیب و غریبی هم دارد. روشهایی متفاوت که حتی به استفاده از مواد شیمیایی رسیده و نتیجه هم آن شده است که بسیاری از معتادان باز هم بعد از ترک ، سراغ مخدر میروند.
ضامن جان معتادین نیستیم
وقتی مسیر بولوار جانباز به سمت میدان سینا طی می شود، نوشتهای که با رنگ مشکی و سبز خیلی درشت بر روی دیوار نقش بسته بود: «مرکز ترک اعتیاد»، محوطهای آجری حفاظت شده با سیم خاردار با درب ورودی کوچک سفیدرنگ.
هرچند وقت گویا مردم فعالیت این مرکز را به اداره بهزیستی اطلاع داده و آنها اظهار بیخبری می کردند اما در نهتیت تصمیم بر ورود به این مرکز شد.
با کاغذی که روی در نصب کرده بودند، ساعت کاری این مرکز از ۹ تا ۱۳ در شیفت صبح و ۱۷ تا ۲۳ در شیفت بعدازظهر بود. ساعت شش بعدازظهر به این مرکز مراجعه کردم و منتظر بودم با چهره و قیافههای متفاوتی روبرو شوم اما وقتی درِ این مرکز را زدم، پس از چند دقیقه معطلی، فردی با لباس راحتی در را باز کرد و خودش را مسوول آن مرکز معرفی کرد . پس از چند دقیقه صحبت کردن، بالاخره قبول کرد به چند سؤالم جواب بدهد.
وارد اتاقی شدیم که با کاغذ دیواری و چند برگ سبز تزئین شده بود روبرو شدم ؛ بوی سیگار و بساط خوردنی فراهم بود.
مسوول مرکز خود را «م . ق» معرفی کرد و در جواب اولین سؤال که آیا دارای مجوز فعالیت هستید یا خیر، گفت: پرونده این مرکز جهت گرفتن مجوز در دست اقدام است و بهزیستی و اماکن نیز از فعالیتشان کاملاً مطلع هستند.
از خانواده ها تعهد می گیریم
در صورت بروز مشکل، مسوولیتی به عهده ما نیست
وی با بیان اینکه هماکنون ۱۷ نفر در این مرکز در حال ترک اعتیاد هستند، افزود: روش ما در این مرکز، «آب درمانی» است و هیچگونه داروی دیگری تجویز نمیشود.
وی با اشاره به اینکه خود معتادین تشخیص میدهند چه اندازه زیر دوش آب سرد بمانند، گفت : قبل از اینکه معتادین برای ترک به این محل بیایند، از خانوادهشان تعهد گرفته میشود، به همین جهت اگر در حین ترک مشکلی برایشان به وجود بیاید هیچگونه مسوولیتی بر عهده نمی گیریم .
میانگین سنی معتادین کاهش یافته است
بیشتر مراجعه کنندگان کراک و شیشه مصرف میکنند
م.ق با اعلام اینکه به طور میانگین روزانه بین سه تا شش معتاد پذیرش میکنیم، اظهار داشت: میانگین سنّی معتادین بین ۲۵ تا ۳۵ سال میباشد و سن مراجعه کنندگان نسبت به گذشته کاهش داشته است.
وی همچنین گفت : بیشتر مراجعین کراک و شیشه مصرف میکنند که از هر کدام از آنها جهت یک دوره ۲۸ روزه، ۱۰۰ هزار تومان دریافت میشود .
وی با بیان اینکه با روشیکه ما انجام میدهیم ۹۰ درصد از مراجعهکنندگان بهبود پیدا میکنند، گفت : از پذیرش افرادی که برای دومین یا سومینبار جهت ترک به این مرکز مراجعه میکنند به دلیل مشکلاتی که پیش میآورند، خودداری میکنیم .
مسول این کمپ ترک اعتیاد گفت: در این مکان با همه نوع قشر روبرو هستیم از پولدار و بیپول گرفته تا کارمند و بیکار .
وی گفت: مراجعین چند شب اول نمیتوانند بخوابند لذا در اتاقی به نام “اتاق فیزیکی” نگهداری میشوند و باقی افراد در سالنی بزرگ.
اما سایر بخشهای این مرکز چگونه است؟ اجازه بازدید داده نشد ….
از مرکز بیرون آمدم، به این فکر میکردم چه بسیار خانوادههایی که تنها پسر یا همسر خود را هنگام سپردن به مراکز از زیر قرآن عبور می دهند به امید آنکه اعتیاد را ترک گویند و از بیماری خانمان براندازی که گریبان آنها را گرفته، رهایی یابند و بعد از اتمام دوره درمان ، سالم به خانه برگردند ، بدون اینکه بدانند در این مراکز چه بر سرشان می آید.
متأسفانه خانوادهها به علت سر درگمی و نبود نهادی مشخص در جامعه برای ساماندهی معتادان، به کمپهای غیرمجاز روی آورده و از آنجا که گردانندگان این مراکز غیرمجاز، فاقد کمترین علم برای مراقبت از فردِ در حال ترک هستند، ترجیح میدهند از آسانترین کار که همان رها کردن فرد به امان خداست، استفاده کنند و در جواب خانوادههای نگران بگویند اینطوری بهتر است، بگذارید کمی با سختیهای روزگار آشنا شوند تا قدر آغوش گرم خانواده را بدانند.
مسوول اداره بهزیستی کاشمر:
حداقل ۸ مرکز ترک اعتیاد غیرمجاز در شهرستان فعالیت میکنند
مسوول اداره بهزیستی کاشمر در گفت وگو با خبرنگار ایسنا – منطقه خراسان، گفت: حداقل ۷ تا ۸ مرکز ترک اعتیاد غیرمجاز در این شهرستان فعالیت می کنند.
محمودی با بیان اینکه اغلب این مراکز به جای رفع مشکلات ، مشکلات عدیدهای برای معتادین و خانوادههای آنان ایجاد میکنند، ادامه داد: ما متولی مراکز ترک اعتیاد هستیم و در یک ماه قبل طی نامهای کتبی آدرسهای این اماکن را به نیروی انتظامی اعلام کردیم تا با تمامی مراکز برخورد و این مکانها را پلمپ کنند .
ما نیروی نظامی نیستیم که بخواهیم برخورد کنیم
وی گفت: وظیفه ما فقط نامهنگاری با نیروی انتظامی است تا اطلاع دهیم که در چه محلهایی ، کمپهای ترک اعتیاد غیرمجاز وجود دارند چون ما نیروی نظامی نیستیم که بخواهیم برخورد کنیم .
وی با تأکید بر اینکه این مراکز به هر نحو ممکن باید هرچه سریعتر جمعآوری شوند، از نبود مراکز ترک اعتیاد مجاز در شهرستان انتقاد کرد و گفت: با توجه به جمعیت معتادی که در این شهر وجود دارد، نیاز به راهاندازی کمپهای مجاز است تا ضمن ایجاد رقابت با کلینیکهای ترک اعتیاد ، بتوان نظارت خوبی بر این اماکن داشت.
اغلب متصدیان کمپها در گذشته معتاد بودهاند
محمودی در خصوص مراجعه خانوادهها به این مراکز علیرغم غیرمجاز بودن آنها گفت: تمام افرادی که این مراکز را مدیریت میکنند از جنس خود معتادین هستند و اغلب متصدیان کمپها در گذشته معتاد بودهاند .
منابع اطلاعاتی ما در خصوص شناسایی کمپهای غیرمجاز، فقط مردمند
وی گفت: متأسفانه برخی از مراکز ترک اعتیاد غیرمجاز با هدف مادی و سودجویانه وارد این عرصه میشوند و هدف اصلی آنها کسب سودهای مالی فراوان است در حالیکه این امر با فلسفه وجودی مؤسسات و مراکز ترک اعتیاد در تضاد است.
وی افزود: منابع اطلاعاتی ما در خصوص شناسایی اماکن، فقط مردم هستند به همین جهت آماری از ورودی و خروجی این مراکز نداریم حتی احتمال بیشتر بودن تعداد اماکن غیرمجاز که شناسایی نشده وجود دارد .
رفتار مدیران کمپ، نماد کلاهبرداری است
گردانندگان کمپهای غیرمجاز که عمدتاً خود معتاد هستند، از بیماران در حال ترک ، برای رتق و فتق امور جاری کمپها استفاده میکنند و دایر کردن این مراکز برایشان سود خوبی دارد زیرا مبلغی که از خانواده معتاد برای ترک اعتیاد دریافت میشود متغیر و اغلب از ۱۰۰ هزار تومان بیشتر است و این مبالغ به احساسی یا منطقی بودن خانواده بستگی دارد.
یک جمع و تفریق تقسیم ساده نشان میدهد این دلالان در قبال این مدت نگهداری معتادین، به چه مبالغ کلانی دست پیدا میکنند در حالی که به خانوادهها وعده دروغ میدهند که سرنوشت بهبودی فرزندانشان در این کمپ رقم خواهد خورد و اعلام می نمایند که هرچند درمان طولانی باشد اما باید صبور باشند و کاملاً به حرف مدیران کمپ گوش کنند که این خود نماد کلاهبرداری و بازی با احساسات مردم است .
هرچند مسوولان این کمپها از خانوادهها تعهد میگیرند در صورت بروز اتفاقی برای بیمار ، هیچ مسوولیتی متوجه آنها نیست و خانوادهها نیز این موضوع را میپذیرند ولی نباید این اقدامات غیرقانونی پذیرفته شود و بر آنها صحه بگذارند .
متأسفانه به دلیل نبود قوانینی خاص بر فعالیت کمپهای ترک اعتیاد در کشور، معتادان با از دست دادن حمایتهای خانوادگی واجتماعی چارهای جز پناه بردن به مراکز ترک اعتیاد غیرمجاز ندارند . اگرچه مدارک و اسناد مبنی بر تخلفات برخی کمپها آنقدر شفاف است که برای تعطیل کردنشان حتی ذرهای نباید درنگ کرد.
مسوول یکی از مراکز ترک اعتیاد مجاز:
کسی نیست از این مراکز بازخواست کند ؟
در همین خصوص، مسوول یکی از مراکز ترک اعتیاد مجاز شهر کاشمر معتقد است: همت کم ، بیتوجهی ، خلاء قانونی ، عدم نظارت و . . . از جمله مهمترین مواردی است که تاکنون مانع جمعآوری این مراکز شده است .
***بیماریهای کلیه و آسم از شایعترین بیماری ها در این مراکز است
دکتر ناصری گفت: چگونه است یک پزشک با تمام دورههایی که گذرانده مدام مورد بازرسی قرار میگیرد و اگر یک قرص جابه جا شود باید جوابگو باشد ولی این مراکز با آن همه مراجعهکننده که دارند و از روشهای کاملاً غیرعلمی استفاده میکنند کسی نیست از آنها بازخواست کند .
به علت روش های خوسرانه افرادی در این مراکز فوت کرده اند
وی با بیان اینکه روشهایی که در این کمپها برای ترک ، مورد استفاده قرار میگیرد عوارض بسیاری دارد، ادامه داد: بیماریهای کلیه و آسم از شایعترین بیماری ها در این مراکز است.
وی همچنین اظهار داشت: به علت نبود پزشک و روشهای ترک خودسرانه افرادی هم در این کمپها فوت کردهاند.
دکتر ناصری با اشاره به اینکه یک نفر از روستای “مکی” در همین مراکز به علت روشهای غیرعلمی فوت کرده است، افزود: نیروی انتظامی و بهزیستی در گذشته با برپایی این کمپها مخالف بودند ولی نمیدانم چگونه است که الان هیچ برخوردی صورت نمیگیرد.
وی «آبدرمانی» را یکی از روشهای ترک اعتیاد در این مراکز دانست و گفت: این روش بدترین عوارض را برای بدن دارد.
در این کمپ ها حیثیت انسانی افراد زیر سوال میرود
دکتر ناصری همچنین در خصوص افرادی که به این مراکز مراجعه میکنند، گفت: بیمارانی که به اینگونه مراکز میروند افرادی هستند که واقعاً میخواهند ترک کنند برای همین تنها راه نجات خود را در این کمپها میبینند و حاضرند تمام سختیها ، عوارض و مشکلات پیشرو را بپذیرند تا بهبود یابند ولی افرادی که به ما مراجعه میکنند یا توسط خانوادهها آمدهاند یا نیروی انتظامی و یا افرادی هستند که میخواهند در جایی استخدام شوند لذا بالاجبار آمده به همین جهت به بهانههای مختلف میخواهند درمان را قطع کنند .
وی گفت: باید پذیرفت که در کمپهای غیرمجاز ترک اعتیاد، گاهاً حیثیت انسانی افراد زیر سوال میرود. اعمال غیرانسانی همچون شکنجه جسمی ، روحی و روانی معتادان صورت میگیرد که از دیدگاه شرع مقدس اسلام، زشت و مستحق مجازات سنگین است.
وی ادامه داد: اجاره خانههای متروکه و تجمع صدها معتاد در محیطی محدود بدون حضور تیم پزشکی که غذای معمول آنها به هیچوجه با رژیم غذایی فرد در حال ترک سازگار نیست ، فجایعی هستند که در کمپهای غیرمجاز روی میدهد و با اقدام کُند مسوولان جهت مقابله با آن ، شاهد گستاخی هرچه بیشتر مسوولان این کمپها هستیم که پا را از گلیم خود فراتر گذاشته و با تجویز داروهای ناشناخته ، شربت مرگ را به حلق بیماران معتاد میریزند.
وی افزود: توهین ، ضرب و شتم ، دوش آب ، کتکدرمانی از روشهای غیرعلمی درمان اعتیاد در کمپهای بدون مجوز است.
هزینههای بالای درمان از عوامل موثر در به وجود آمدن مراکز غیرمجازست
دکتر ناصری با اعلام اینکه در مراکز غیرمجاز، بیماران بعضاً مورد ضرب و شتم و بیاحترامی قرار میگیرند، گفت: گردانندگان این کمپها افرادی هستند که در گذشته معتاد بوده و امروز میخواهند با ترک دادن سایر افراد، دین خود را ادا کنند در صورتیکه روشهای آن را نمیدانند .
وی متادون ، ترامادول ، خوابآور ، داروهای گیاهی و . . . را از جمله داروهایی دانست که در این مرکز برای بیماران تجویز میشود و افزود: ضعیف بودن حمایتهای درمانی و اجتماعی ، هزینههای بالای درمان از جمله عواملی است که در به وجود آمدن مراکز غیرمجاز مؤثر است .
وی همچنین بیتوجهی مسوولان و مسائل اقتصادی و اجتماعی را از دیگر عوامل به وجود آمدن این مراکز دانست و اظهار داشت: متأسفانه هنوز به این جهت که مسوولان امر از جمله بهزیستی ، ستاد مبارزه با مواد مخدر ، بهداشت و… نتوانستهاند به وظیفه اصلی خودشان به خوبی عمل کنند، معتاد مجبور میشود به این مراکز مراجعه کند .
اگرچه معتادین انسانهایی هستند که از لحاظ شخصیتی و روانی فرو ریخته هستند و جامعه کمتر سراغی از آنان میگیرد ولی باید به آنان همچون یک انسان نگریست و پیگیر حق و حقوق انسانیت آنان شد .
با این تفاسیر کمپهای ترک اعتیاد غیر مجاز نه تنها در درمان بیماری خانمان برانداز اعتیاد نقشی ندارند بلکه با وارد آوردن ضربات روحی و جسمی فراوان بر پیکر نحیف شخص معتادان ، آنان را به سوی مخدرهایی قویتر و مهلکتر چون شیشه سوق میدهند. آنها فارغ از هرگونه نظارت دقیق توسط بهداشت و حتی بدون اینکه بهزیستی در جریان باشد به کار خود ادامه میدهند .
از نظر کارشناسان، معضل اعتیاد موضوعی نیست که با راهکارهای استانی و شهرستانی قابل پیشگیری باشد بلکه به تصمیمگیری کلان توسط سه قوه نیاز دارد زیرا هر سر کلاف در هم پیچیده اعتیاد سر از جایی در میآورد که مسلماً تلاش برای مقابله، به صفی واحد در سطح سه قوه نیاز دارد .
در این میان این سؤال مطرح است که تاکنون دولت برای حذف کمپهای غیرمجاز از چرخه درمانی ترک اعتیاد چه تدابیری اندیشیده است؟ شهروندان میخواهند بدانند به صِرف جمعآوری کمپهای غیرمجاز ترک اعتیاد از سطح جامعه که معمولاً تعطیلی هر کمپ با آغاز به کار کمپ دیگر همراه است، میتوان به کنترل و مهار اعتیاد امیدوار بود؟ آیا قرار نیست مسوولان مربوطه با اختصاص بودجههای لازم ، ساز و کاری فراهم کنند تا برای همگان مشخص شود نهاد دخیل در امر درمان بیماری اعتیاد کدام است و تکلیف مردم و معتادان در قبال این نهاد چیست ؟
به هرحال، به دلیل اقدامات لاکپشتوار در جلوگیری از فعالیت مراکز ترک اعتیاد غیرمجاز ، تبلیغات گسترده اینگونه مراکز در سطح شهر فراوان به چشم می خورد و شاهد رشد قارچگونه این مراکز هستیم، لذا ضرورت دارد مسوولان امر با کمپهای غیرمجاز برخوردی قاطع داشته باشند.